Waarom yoga doen niet genoeg is - Irene van Gent - achtvoudig pad van yoga - geluk in 8 koppen thee

Yoga

Waarom yoga doen niet genoeg is…

Yoga is voor mij de basis van het leven. Omdat yoga je meer inzicht geeft in wie je bent en wat belangrijk voor je is. Door yoga als lifestyle te omarmen, kom je dichterbij jezelf en leef je een gezond en bewust leven. Dit geeft je de kracht en energie om de dingen te doen die echt belangrijk zijn voor jou. En geven je de ruimte meer rust, liefde en vrijheid in je leven te ervaren.

Vanuit die rust en liefde maak je keuzes die los staan van de meningen van anderen, je voelt je vrij om te kiezen zonder je schuldig of verantwoordelijk te voelen voor het geluk van anderen. Omdat je jouw geluk voorop stelt, worden de mensen om je heen ook gelukkiger. Door de rust die je uitstraalt, creëer je rust om je heen en dat krijg je terug in de liefde van anderen en de liefde voor jezelf.

Door yoga te beoefenen op je yogamat leer je te ontspannen, word je leniger, leer jezelf beter kennen en leer je de stilte te omarmen. En dat is natuurlijk heel erg fijn. Door yoga te beoefenen raak je ook gewicht kwijt, verminderen lichamelijke klachten (of verdwijnen ze helemaal) en je voelt je letterlijk lekkerder in je vel zitten.

Het doen van yoga houdingen (asana’s, zoals de oefeningen in de yogafilosofie genoemd worden) is slechts een klein deel van het volledig yogapad zoals dat is opgesteld in de oude geschriften (de yoga sutra’s). Het uiteindelijke doel van yoga is namelijk verlichting, ik noem dit ook wel die momenten waarop je het gevoel hebt dat je je licht en levend voelt, waarop alles stroomt en vol liefde is, waar niets moet en alles goed is zoals het is. Om dat te bereiken is het niet voldoende een keer per week naar yoga te gaan, daarvoor zijn alle andere onderdelen uit het Achtvoudige pad van yoga net zo belangrijk. Dit pad werd zo’n 2500 jaar geleden opgesteld door de Indiase wijze Patanjali. Wijsheden die hij had meegekregen in de tijd dat dit nog mondeling werd overgedragen van leraar op leerling. Patanjali was een van de uitverkorenen die deze wijsheden mocht ontvangen en hij wilde deze beschikbaar maken voor heel veel anderen. Wijsheden die vandaag de dag nog net zo waar zijn als toen.

Om verlicht te zijn, is meer nodig dan elke week naar yoga gaan.

Deze wijsheden zijn in de vertalingen vaak moeilijk te begrijpen, daarom ben ik ze gaan uitdiepen en heb ik ze op eenvoudige wijze vertaald. Over de manier waarop heb ik het boek Geluk in 8 koppen thee geschreven en op deze pagina leg ik je meer uit over een deel van dit pad, de yama’s en de niyama’s.

Wat brengen deze wijsheden je nu echt?

Het Achtvoudig pad van yoga is een weg die je kunt volgen om dichterbij jezelf te komen en die je op je eigen manier kunt invullen. Yoga geeft je de ruimte om zelf inhoud te geven aan de theorie. Dat je zelf gaat onderzoeken wat onderwerpen als geweldloosheid, de waarheid spreken, niet stelen, kuisheid en bezitloosheid voor jou betekenen. Of hoe je onderwerpen als reinheid, ontwikkeling, openstaan voor verandering, dankbaarheid en overgave in jouw leven kunt integreren. Je hoeft niet klakkeloos de lessen over te nemen zoals Patanjali ze heeft opgesteld, het doel is juist ze werkbaar te maken in jouw leven.

De oude geschriften helpen je een beeld te vormen over jouw werkelijkheid.

Als je het gevoel hebt dat je leven niet in flow is, als je uitdagingen ervaart op het gebied van werk, liefde, financiën, vriendschappen of andere relaties, bekijk je gedrag dan eens aan de hand van het achtvoudig pad van yoga. Dit brengt je bij de kern van wat voor jou belangrijk is, en hiermee kun jij je leven in een andere richting brengen.

De 10 belangrijkste uitgangspunten van het Achtvoudige pad

De yama’s en niyama’s zijn de basis van het achtvoudige pad van yoga, op deze pagina vertel ik je alles over wat deze voor jou in het dagelijks leven kunnen betekenen (tussen haakjes staan de originele Sanskriet namen).

YAMA

Geweldloosheid (Ahimsa)

Geweldloosheid gaat over anderen en jezelf geen geweld aan doen en dus ook niet doden. Daarom wordt in deze filosofie ook verwacht dat je geen dieren dood om ze te eten. Een vegetarisch dieet is nauw verbonden met yoga.

Daarnaast gaat het er om dat je compassie hebt naar jezelf en naar anderen. Hoe meer compassie je naar je zelf hebt, hoe meer compassie je ook naar anderen kunt hebben. Zoals Patanjali zegt: “Als je standvastig bent in je onthouding van kwade gedachten naar anderen en naar jezelf, zullen alle levende wezens in jouw omgeving geen angst meer voelen.” Als jij volledig geweldloos leeft, ben jij in staat anderen rust te brengen. Dan kan het zelfs gebeuren dat wanneer twee vijanden tegelijkertijd in contact met jou komen, ze in jouw bijzijn vergeten dat ze vijanden zijn.

Om geweldloosheid in je leven te bevorderen is het van belang dat je uit de buurt blijft van geweld en dat je je omringt met vriendelijkheid en liefde. Dit betekent niet alleen geen ruzie maken en geen negativiteit in je leven toelaten, maar ook selectief zijn in wat je kijkt op televisie en leest in kranten of boeken. Hoe meer je jezelf omringt met positiviteit en liefde, hoe liefdevoller en positiever je wordt.

Iedereen heeft een stem in zich die vrij negatief is ingesteld en je vertelt dat je niet goed genoeg, mooi genoeg, of niet lief genoeg bent. Als je naar deze stem luistert, dan vind je jezelf dus nooit oké. Dit creëert allerlei angsten waardoor je bepaalde dingen in je leven niet doet, jezelf kleiner maakt dan je bent en jezelf nooit accepteert zoals je bent.

Je kunt die innerlijke criticus accepteren en met liefde behandelen. Het begint met je bewust te worden dat jij niet je gedachten bent. Dat je wel gedachten hebt (heel veel, elke dag weer) en dat die soms nuttig zijn, vaak ook niet. Veel gedachten gaan bijvoorbeeld over dingen die goed of fout gingen in het verleden. Andere gedachten gaan over dingen die wel of niet kunnen gebeuren in de toekomst. Allemaal heel irrelevant, want het enige dat telt is het hier en nu. Je kunt de toekomst niet voorspellen èn je kunt het verleden niet veranderen. Het enige wat je nu kunt doen is hier zijn en daar het beste van maken.

Je kunt ervoor kiezen te luisteren naar de kritische stem in je hoofd die zegt dat het nooit goed genoeg is. Je kunt ook kiezen om te luisteren naar de liefdevolle stem die zegt dat het altijd goed is, wat je ook doet. Dat je altijd op het juiste moment, op de juiste plaats bent en het juiste doet.

De waarheid spreken (Satya)

Satya betekent waarachtigheid en oprechtheid, het gaat er om dat je jouw waarheid spreekt. Het betekent dat je gedachten, woorden en acties consistent zijn.

Als je hoofd en hart op een juiste manier met elkaar communiceren kun je dit  helder en duidelijk naar buiten brengen. Wanneer je Satya beheerst en combineert met Ahimsa (geweldloosheid), wordt het vele malen gemakkelijker de resterende Yama’s en Niyama’s consistent uit te voeren. Als je woorden en daden gewelddadig zijn, kun je nooit de waarheid spreken. Satya en Ahimsa gaan daarom hand in hand.

Zodra je eerlijk uitspreekt wat je denkt en voelt en je opmerkt wat de effecten hiervan zijn, zal dit je aansporen steeds vaker eerlijk te zijn en de waarheid te spreken. Hierdoor straal je uit dat je eerlijkheid hoog in het vaandel hebt staan, waardoor je ook eerlijkheid zult ontvangen.

Satya betekent een hoge mate van verantwoordelijkheid nemen. Als je iets toezegt, dan moet je dat ook doen en heb je de verantwoordelijkheid voor je afspraken. Roddel en kritiek zijn de tegenpolen van Satya; laat je hier niet door meeslepen en onderzoek wat de waarheid is achter een verhaal. Is het echt waar wat er wordt gezegd? Of is het slechts de perceptie van één persoon op een situatie.

Niet stelen (Asteya)

De derde Yama is Asteya en betekent niet stelen. Niet stelen betekent natuurlijk dat je geen dingen meeneemt die niet van jou zijn, zoals het stelen van spullen in een winkel of het niet betalen van rekeningen. Maar als een restaurant een drankje of gerecht in rekening vergeet te brengen en je dat niet eerlijk meldt en de lagere rekening betaalt, dan is dat ook een vorm van stelen.

Patanjali stelt in de Yoga Sutra’s dat iemand die Asteya heeft omarmd in zijn of haar leven, rijkdom zal ontvangen. Hij stelt dat je elke dag iets steelt van moeder aarde. Je ademt namelijk haar lucht in en als je daar niet bewust van bent, dit niet waardeert en er niets voor terug geeft, ben je een dief. Geef je juist de waardering voor de adem die je krijgt en gebruik je je leven om anderen te helpen, dan heb je de kans dat je alles terugkrijgt.

Het gaat bij Asteya ook over het feit dat je accepteert wat je hebt en dat je niet streeft naar zaken die niet van jou zijn. Dit kan gaan over materiële zaken, maar ook over talenten. Iedereen heeft bepaalde gaven meegekregen, niet iedereen is hetzelfde. Wees dus blij met wat je hebt en waar je staat in het leven, je kunt niets opeisen wat niet van jouw is. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je er niet naar kunt streven of er aan kunt werken om bepaalde zaken wel te leren of krijgen. Als laatste betekent het ook dat je anderen laat uitpraten, als je iemand onderbreekt wanneer hij of zij spreekt, dan steel je zijn of haar recht om te spreken en gehoord te worden.

Als je oprecht iets aan iemand geeft, dan verwacht je er niets voor terug. Je geeft om een ander blij te maken en dat is onbetaalbaar. Als je in staat bent onvoorwaardelijk te geven, dan ontvang je het ook onvoorwaardelijk terug. In gezonde relaties staan geven en nemen op gelijkwaardige hoogte. Je geeft net zoveel als je krijgt. Zodra er in een relatie sprake is dat iemand meer of minder geeft en het gevoel ontstaat dat er een scheve verhouding is, dan creëert dit een belangrijke basis voor een verwijdering tussen personen. In een liefdesrelatie kan dit een scheiding tot gevolg hebben. Als je veel geeft zonder iets ervoor terug te vragen maakt dat je liefdevoller en beïnvloedt het je op een positieve manier. Als je geeft, open je jezelf en deel je je hart met een ander.

Kuisheid (Brahmacarya)

De vierde Yama uit het Achtvoudige Pad is Brahmacarya, de Yama die altijd veel discussie oplevert in yogalessen en -opleidingen. De directe vertaling van Brahmacarya is kuisheid ofwel het leiden van een celibatair leven. In veel boeken wordt niet verder gegaan dan deze uitleg. Wat zou betekenen dat je als echte yogi geen seks hebt. Yogi’s die hier voor kiezen zijn er natuurlijk zeker, maar in de huidige tijd zijn er steeds minder mensen die zich hier aan houden. Brahmacarya wordt ook wel uitgelegd als het ‘bewaren’ van vitale levensenergie, als de manier om je sensuele organen onder controle te houden om in balans te blijven.

Het gaat er niet om dat je helemaal geen seks meer hebt, maar dat je een gematigd seksleven hebt. Sri Swami Satchidananda geeft aan dat steeds meer mensen seks zien als een uiting van liefde. Maar liefde kun je op veel meer manieren uiten, hoe kun je anders als broer en zus van elkaar houden? Kies dus in een relatie niet direct voor seks, maar onderzoek eerst wie je bent en hoe je bij elkaar past, dan komt seks in een later stadium. Dat is de weg die je zou moeten volgen volgens het Achtvoudige Pad.

Brahmacarya gaat niet alleen over seks, het gaat over hoe je jouw levensenergie of seksuele energie kunt inzetten om je productiviteit en creativiteit te vergroten. Volgens een van mijn kennissen brengt een orgasme je dichterbij God of ook wel bij het goddelijke deel van jezelf. De energie die daarbij vrijkomt kun je ook op een andere manier inzetten. Dus niet alleen (zoals het ooit is bedoeld) voor het maken van kinderen, maar ook voor het creëren van je levenswerk.

Brahmacarya gaat erover je seksuele verlangens op zo’n manier in te zetten dat het energie oplevert in plaats van dat het energie van je vraagt. Seks is een snelle manier om je levensenergie kwijt te raken, probeer het dus op de juiste manier in te zetten. Als je je bewust bent van de manier waarop je jouw energie gebruikt, dan bezit je de kracht een vervuld leven te leiden.

Bezitloosheid (Aparigraha)

De vijfde en laatste Yama is Aparigraha en wordt vertaald als niet-bezitterigheid. Ik vertaal dat liever als de behoefte niet te veel te bezitten. Nicolai Bachman geeft in zijn quote aan dat het er om gaat dat je alleen dat koopt wat je echt nodig hebt. Dat je het verschil ziet tussen wat je nodig hebt en wat je wilt hebben om het hebben.

In de westerse wereld zijn we geneigd veel aan te schaffen, zeker in tijden van economische voorspoed. Omdat het allemaal kan, willen we het allemaal hebben. In de afgelopen jaren zie je steeds meer initiatieven ontstaan waarin spullen worden gedeeld, als auto’s, gereedschap, voedsel en kleding. Dit ontstaat deels doordat mensen financieel minder te besteden hebben, maar ook omdat mensen zien in dat je niet alles zelf hoeft te hebben en dat delen ook mogelijk is. Het internet brengt het delen van spullen dichterbij, omdat het je sneller in contact brengt met een grote groep mensen. Het gaat er om bewust te zijn van wat je koopt en je steeds af te vragen of je het echt nodig hebt.

De behoefte niet te veel te bezitten gaat niet alleen over spullen, het gaat ook over mensen en zelfs gedachten. Niemand is van jou, hier schreef ik in het hoofdstuk Asteya (niet stelen) al over.

Wat betreft je gedachten, gaat het er om dat je inziet dat je niet je gedachten bent. Je hebt natuurlijk wel heel veel gedachten, op elk moment van de dag, iedere dag weer. Maar die gedachten bepalen niet wie je bent. Jouw essentie wordt niet bepaald door je gedachten, maar door wat je hart laat horen.

Als je veel bezit, houdt dat je onbewust bezig, waardoor je minder tijd hebt voor je eigen ontwikkeling. Je bent meer bezig met de buitenkant en niet met dat wat van binnen leeft. Hoe minder je hebt, hoe meer tijd je overhoudt voor innerlijke bewustwording. Dan kun je meer tijd maken om te luisteren naar je intuïtie, je kunt je gevoel beter volgen en je voelt de ruimte om anderen te laten uitspreken en naar hen te luisteren. Als je minder hebt, heb je minder zorgen en creëer je meer rust in huis.

NIYAMA

Reinheid (Shauca)

Shauca betekent reinheid in alle gebieden van je leven. Het gaat er om dat je een schoon lichaam en een schone geest hebt. Maar ook dat je omgeving schoon en opgeruimd is en dat er geen onnodige troep om je heen is.

Je lichaam raakt vervuild door wat je binnenkrijgt (als eten en drinken) en dat waaraan je wordt blootgesteld, denk aan uitlaatgassen, elektrische stralingen, verzorgingsproducten. Alles waar je mee in aanraking komt, laat iets achter op of in je lichaam. Daarnaast zorgt een overmatige hoeveelheid aan informatie voor een drukke en onrustige geest.

Door Shauca te beoefenen schoon je lichaam en geest op en je wordt je bewust van je lichaam, je gaat beseffen dat het allerlei ‘vieze’ stoffen uitscheidt. Uit elk deel van je lichaam komt viezigheid, je adem, zweet, uitwerpselen, het is allemaal vies. Dit heeft natuurlijk een functie, het helpt je lichaam steeds weer te reinigen. Sri Swami Satchidananda vraagt zich dan ook af waarom mensen zo gericht zijn op de eenwording met andermans lichaam. Want als jouw lichaam die viezigheid uitscheidt, dan doet een ander dat natuurlijk ook.

Hij laat zien dat de uiteindelijke eenwording niet gaat over het samenbrengen van twee lichamen, maar over de eenwording van de zon en de maan in jou. Dit is de hatha energie die iedereen in zich heeft. Ha betekent zon, tha betekent maan, hatha betekent dus het samenbrengen van de zon en de maan. Als je deze twee in je lichaam kunt samenbrengen, het donker en het licht, dan kun je eenheid ervaren in jezelf en dit ook naleven in een relatie met een ander.

Het reinigen van je lichaam doe je door het aanhouden van een gezond voedingspatroon, door het beoefenen van yoga, ademhalingsoefeningen en meditatie, het zingen van mantra’s en door veel in contact te zijn met de natuur.

Om een schoon lichaam te krijgen is het van belang om af en toe een detox te doen. Tijdens een detox ontdoe je je lichaam van giftige stoffen en voed je het met alles wat goed voor je is. Tijdens de detox die ik dit jaar deed ontdekte ik dat bepaalde soorten voeding ballast in je lichaam creëren. Deze ballast blijft in je lichaam hangen en zorgt ervoor dat je spijsverteringssysteem niet optimaal kan werken, wat vervolgens allerlei lichamelijke ongemakken tot gevolg heeft. Zo kun je moe worden of ziek, een burn-out krijgen en nog allerlei andere lichamelijke ongemakken ervaren.

Tijdens mijn detox voelde ik een bepaald soort lichtheid over me heen komen. Mijn leven werd letterlijk minder zwaar. En zo kon ik ballast van me afgooien. Het had niet alleen een lichamelijk, maar ook een geestelijk effect.

Tevredenheid (Santosha)

De tweede Niyama is Santosha, en staat voor het integreren van tevredenheid en dankbaarheid in je leven. Het uitgangspunt hierbij is dat je echt geluk vindt als je tevreden bent met wie je nu bent en dankbaar voor wat je op dit moment hebt. Het betekent dat je ook tevreden bent met de minder leuke dingen in je leven. Of je nu in overvloed of armoede leeft, of je verliefd bent of net verlaten, of je veel geld verdient of moet leven van de bijstand. Alles in je leven gebeurt met een reden en vanuit de gedachte van Santosha dien je daar tevreden mee en dankbaar voor te zijn.

Je verandert continu, je lichaam verandert voortdurend, je omgeving verandert, je bezittingen veranderen en mensen van wie je houdt komen en gaan. Zelfs je meningen en ideeën veranderen. Je kunt alleen volledig tevreden zijn als jij je hiervan bewust bent en dit accepteert. Ware Santosha ontstaat uit het begrip dat we diep van binnen allemaal gelijk zijn en voortkomen uit dezelfde bron.

Niet iedereen heeft dezelfde gedachten of behoeften, daarom is het niet ‘eerlijk’ om jouw eigen ideeën te projecteren op het leven van een ander. Want wat voor jou belangrijk is, hoeft het voor een ander niet te zijn. Iedereen praat vanuit zijn of haar eigen referentiekader. Daarom kan iemand op een ‘verkeerde’ manier reageren op jouw enthousiaste verhaal. Als iemand open en vol liefde is, dan is de enige reactie die je kunt krijgen een liefdevolle. En datzelfde geldt voor jou, ook al is een reactie niet zoals je hoopte, jij kunt altijd vanuit liefde reageren, omdat je begrijpt dat de ander reageert vanuit zijn eigen referentiekader.

Het tegenovergestelde van Santosha is natuurlijk dat je niet tevreden en dankbaar bent voor wat je hebt of waar je nu bent in je leven. De enige manier om uit die negativiteit te stappen is het positief te maken en dankbaar te zijn voor dat wat je overkomt. Uiteindelijk kan ook uit ellende iets moois ontstaan. Als je daar dankbaar voor bent, wordt zelfs een lastige situatie opeens iets wat er is en wat je overkomt met een reden.

Openstaan voor verandering (Tapas)

De derde Niyama is Tapas en staat voor alles wat je doet om een positieve verandering in je leven te realiseren. Tapas betekent letterlijk ‘branden’ en je kunt dit onderverdelen in fysieke, mentale en verbale tapas. Fysieke tapas betekent vasten, waarmee je de vetten en gifstoffen uit je lichaam ‘brand’. Met mentale tapas verbrandt je oude indrukken en bij verbale tapas controleer je de geest door de stilte op te zoeken.

Soms zit je zo vast in een bepaald patroon dat het moeilijk is iets anders te gaan doen. Bijvoorbeeld de manier waarop je je tanden poetst, ontbijt of je schoenen aan trekt, die routine maakt het moeilijker uit je comfortzone te stappen.

Alles verandert altijd en toch proberen de meeste mensen alles hetzelfde te houden. Maar niets is zeker en de wereld verandert tegenwoordig ontzettend snel. En omgaan met veranderingen is niet altijd gemakkelijk. Misschien ben je ooit gestopt met roken, of wilde je gezonder gaan eten, eerder naar bed of juist eerder opstaan. Al deze veranderingen zijn alleen te bereiken als je intern gedreven wordt. Als het je door iemand wordt opgelegd, is het lastig vol te houden en kun je snel weer in een oud patroon vervallen.

Gewoontes zorgen voor een stagnatie in je lichaam en geest, je wordt niet meer uitgedaagd op een andere manier naar dingen te kijken en je komt letterlijk vast te zitten. Ik merk dit vaak als ik gesprekken voer met mensen die wel iets in hun leven willen veranderen. Ze willen wel, maar zien de mogelijkheden niet die er zijn, omdat ze vastzitten in een bepaalde denkwereld. Ik help dan de andere kant te bekijken en de mogelijkheden te ontdekken voor een verandering die bij hen past.

Veranderen kost tijd. Vaak kost het je 21 dagen aan nieuw gedrag te wennen, maar pas na 100 dagen is het ook daadwerkelijk nieuw gedrag. Verwacht dus niet dat veranderen zonder slag of stoot gaat. Als je de intentie hebt iets in je leven te veranderen, formuleer dan specifieke acties om daar te komen, of omschrijf hoe je wilt reageren in een bepaalde situatie. Vervolgens heb je discipline en inspanning nodig om het plan uit te voeren en door negatieve en schadelijke gewoontes heen te breken. En hoe oncomfortabel de verandering in het begin ook zal zijn, het is allemaal nodig tot die positieve nieuwe staat van zijn te komen.

Zelfbeschouwing (Svadhyaya)

De vierde niyama, Svadhyaya, gaat over de studie van en over jezelf. De eerste stap naar zelfontwikkeling en zelfverfijning is dat je eerlijk en objectief naar jezelf leert kijken. Door te beseffen wie je bent en hoe  je omgaat met de wereld, krijg je een helder beeld van wie je bent. Goede vrienden of levenspartners kunnen in dit proces dienen als spiegels, ook boeken met heilige of krachtige teksten of muziek kunnen hierbij ondersteunen. Door te lezen en luisteren kun je dichterbij jezelf komen en ontdekken dat er leuke en minder leuke kanten aan jou als persoon zitten. Zodra je dit weet, kun je een intentie zetten om negatieve karaktertrekken te laten gaan en je positieve kanten meer naar de voorgrond te brengen.

Vanuit de derde niyama Tapas (waarbij het realiseren van positieve verandering centraal stond) kom je automatisch uit bij Svadhyaya, omdat je vanuit de verandering kunt aanpassen en leren wat het gewenste gedrag is. Door jezelf te observeren, ontdek je wat je positief wilt veranderen, dan ga je lezen en oefenen en van daaruit komt de verandering. Daarom werken Tapas en Svadhyaya ook actief samen. Om jezelf te ontdekken gebruik je de studie van oude geschriften. Zo kun je beginnen met het lezen van de Yoga Sutra’s en deze in je leven te implementeren en te ontdekken hoe jij hiermee omgaat.

Vanuit de oudheid betekende Svadhyaya dat je een mantra leerde en herhaalde, die voor je werd uitgekozen door jouw leraar. Een mantra is een tekst die je herhaalt op een melodie. Dit kan een oude Indiase tekst zijn, maar kan ook een zelf bedachte mantra zijn die je continu herhaalt. Daarbij bestudeerde men de heilige teksten die je hielpen naar binnen te keren, zoals de Veda’s, Upanishads of de Bhagavad-Gita.

Een mantra is een manier de energetische link te creëren tussen jezelf en een van de goden. Zo staat de god Ganesha bijvoorbeeld voor overvloed en het wegwerken van obstakels. Als je een mantra chant naar Ganesha helpt dat je in contact te komen met die energie.

Een andere manier om meer over jezelf te weten te komen is dagelijks een dagboek bij te houden. Hierin kun je vertellen wat je die dag hebt gedaan, waar je wel of niet trots op bent en wat je hebt gezien in je eigen gedrag. Deze manier van leren en observeren is de sleutel tot meer zelfkennis. Je zet jezelf hiermee aan tot positieve verandering, ontdekt je gedragspatronen en wordt daardoor meer jezelf. Je kunt in een combinatie met Tapas en de vijfde Niyama Isvara-Pranidhana oud gedrag veranderen in positief nieuw gedrag.

Het uiteindelijke doel is om tot complete zelfkennis te komen en te begrijpen dat je een veranderende buitenkant bent met een puur en onveranderd innerlijk licht van bewustzijn.

Overgave (Ishvara-Pranidhana)

De vijfde en tevens laatste Niyama, Isvara-Pranidhana, staat voor nederigheid en vertrouwen en is de tegenhanger van absolute kennis. De beoefening van Isvara-Pranidhana geeft je de ruimte oude patronen, controles en gedachten los te laten door te vertrouwen en je over te geven aan iets wat groter is dan jij. Het gaat daarmee voorbij aan zelfzucht en helpt je nederigheid te ontwikkelen.

Yogi’s geloven dat er een universele bron van kennis is (Isvara) die niet aan iets gebonden is, dat je een innerlijk licht van bewustzijn hebt in je lichaam, dat wordt blootgesteld aan je aannames, acties, gedachten en emoties. Isvara-Pranidhana is de persoonlijke beoefening van een diep respect voor, aanbidding van en vertrouwen in die hogere, innerlijke wijsheid.

Isvara-Pranidhana kan daarom ook niet worden gerealiseerd als er twijfel is. Twijfel over jezelf is een obstakel in yoga en maakt vertrouwen onmogelijk. Twijfel kan elke kans op succes verpesten. Vertrouwen in het onbekende kan de angst voor het onbekende neutraliseren. Het is beter de positieve energie van optimisme en vertrouwen rond te sturen, dan het ergste te verwachten. Vertrouwen helpt je de behoefte aan een door jouw gecontroleerde uitkomst los te laten. Hierdoor maakt het je vrij van teleurstellingen, je weet dan dat elke uitkomst een goede is.

Je kunt je verwachtingen laten gaan door te begrijpen dat alles tijdelijk is, waarbij jij je ego kunt uitzetten en je kunt overgeven aan je innerlijke leraar. Isvara-Pranidhana leidt uiteindelijk tot het verwerven van Samadhi, het hoogst haalbare van yoga. In Samadhi zie je externe objecten als jezelf. Er is geen verschil tussen wie jij bent en de wereld om je heen. Dit betekent dat je op de momenten dat je Samadhi ervaart iedereen ziet als jijzelf. Er is geen verschil tussen jou en mij. Wij zijn een, wij zijn allemaal gelijk.

Pranidhana is een staat waarin je nederigheid toont, omdat je weet dat er iets is wat groter is dan jijzelf. Als je nederig bent, is er geen egoïsme en kun je je gedachten laten voor wat ze zijn. Als jij denkt dat wat jij aan mensen leert alleen van jou is, dan steekt je ego op, waarbij je jezelf groter acht dan iets of iemand anders. Dit is in strijd met het yogapad, waarin iedereen gelijk is.

Sri Swami Satchidananda geeft aan dat al je zorgen voortkomen uit de behoefte aan spullen. Wanneer je materiële zaken wilt hebben, bereik je nooit de staat van Samadhi (de achtste weg van het Achtvoudige Pad). Omdat je geest dan continu bezig is niets kwijt te raken of meer te verkrijgen. Als je alles wat je hebt kunt delen met de wereld om je heen of kunt overgeven aan God, dan ben je vrij en ervaar je ultieme Samadhi. Dit hoef je dan niet te bereiken door in stilte te gaan zitten, het is altijd en overal in je leven. Samadhi betekent een rustige geest hebben. En dat kan alleen als je je los kunt maken van alles wat je hebt en geen behoefte hebt aan meer. Het werkt ook andersom, als je geïnteresseerd bent in rust, waarom heb je dan al die bezittingen nodig? Het kan nooit samen gaan.